ABSTRACT

Aim:

In this study, we evaluated our method of using bipolar sealing and cutting of terminal ureter in donor nephrectomy and discussed its safety and effectiveness.

Materials and Methods:

A total of 200 patients who underwent laparoscopic donor nephrectomy between August 2018 and August 2020 were included in the study. All the surgeries were performed by the same surgeon with the same technique. Patient variables including age, gender, body mass index, estimated blood loss, surgical times and postoperative drainage creatinine values were all recorded.

Results:

On the first postoperative day, creatinine measurement was performed from drainage collection which was repeated on the second postoperative day. After the second recording of creatinine level, the drain was taken out. In all of the patients, the values were all within ranges of the blood creatinine levels, which was consistent with no urinary leak. We did not need to perform any further invasive test to check for a leak like a cystography.

Conclusion:

Our results demonstrate that the use of energy devices for sealing vessels can be used safely and effectively for sealing distal ureter.

INTRODUCTION

Kidney transplantation is the best treatment for patients with end-stage renal disease, and it provides significantly better survival rates for patients than dialysis. Living donor kidney transplantation is a valuable alternative to cadaveric transplantation in countries with low organ donation rates. Despite having numerous advantages to cadaveric grafts like shorter ischemia time, improved surgical extraction quality, and preemptive transplant access, operating a living, healthy individual brings its own concerns.

Establishing uttermost safety and comfort to donors is paramount for living donor nephrectomy. With advancements like minimal invasive surgery, laparoscopy, retroperitonoscopy and robotic surgery, postoperative donor comfort has significantly improved over the past years¹. Usage of sophisticated electrosurgical devices allows the surgeon to perform more precise dissection with less bleeding and less trauma to neighbor tissues. The safety of electro sealing devices allows us to achieve less complicated and faster surgical techniques without worrying about complications.

In this study, we evaluated our method of using bipolar sealing and cutting of terminal ureter in donor nephrectomy and discussed its safety and effectiveness.

GİRİŞ

Böbrek nakli, son dönem böbrek hastalığı olan hastalar için en iyi tedavi yöntemidir ve hastalar için diyalize göre önemli ölçüde daha iyi hayatta kalma oranları sağlar. Canlı donör böbrek nakli, düşük organ bağış oranlarına sahip ülkelerde kadavra nakline değerli bir alternatiftir. Daha kısa iskemi süresi, iyileştirilmiş cerrahi ekstraksiyon kalitesi ve önleyici nakil erişimi gibi, kadavra greftlerine karşı sayısız avantaja sahip olmasına rağmen, yaşayan, sağlıklı bir bireyi opere etmek endişeleri de beraberinde getirir.

Donörlere en üst düzeyde güvenlik ve rahatlık sağlamak, canlı donör nefrektomisi için çok önemlidir. Minimal invaziv cerrahi, laparoskopi, retroperitonoskopi ve robotik cerrahi gibi gelişmelerle, postoperatif donör konforu son yıllarda önemli ölçüde artmıştır¹. Sofistike elektrocerrahi cihazlarının kullanılması, cerrahın komşu dokulara daha az kanama ve daha az travma ile daha hassas diseksiyon yapmasını sağlar. Elektro mühürleme cihazlarının güvenliği, komplikasyonlar hakkında endişelenmeden daha az karmaşık ve daha hızlı cerrahi teknikler uygulamamızı sağlar.

Bu çalışmada, donör nefrektomisinde bipolar mühürleme ve terminal üreterin kesilmesi yöntemimizi değerlendirdik ve güvenliğini ve etkinliğini tartıştık.

MATERIALS AND METHODS

This study was conducted under the Declaration of Helsinki Ethical Principles and Good Clinical Practices. This study was reviewed and approved by the Ethical Committee of Medicana Interantional Ankara Hospital at 06.01.2021 (approval number: BSH-2020/18). Patient consents were taken. Two-hundred patients who were operated laparoscopic donor nephrectomy (LDN) between August 2018 and August 2020 were enrolled to the study. All the surgeries were performed by same attending transplant surgeon with the same technique. Patient variables including age, gender, body mass index (BMI), estimated blood loss (EBL), surgery time (minutes), postoperative blood creatinine values and drainage fluid creatinine values were all measured and recorded. 

A computerized tomography angiogram was performed to all donor candidates for the identification of renal vasculature as well as the anatomy of ureters before the operation.

LDN Technique2

Patient was operated in lateral decubitus position. The technique described by Sozener² was the routine operation procedure. Following periumbilical trocar insertion and insufflation, the abdominal cavity was explored videoscopically. Three to four additional trocars were inserted, as described previously by Ratner et al.³. The right or left hemi colon was dissected from the lateral abdominal wall and mobilized medially. Fascia was transected, and the perirenal fatty tissue and other connective tissue was separated. The renal vessels and ureter were dissected. A Pfannenstiel incision ranging 6 to 8 cm was made. The ureter was dissected to the point of its crossing under the iliac vessel, sealed and divided with LigaSure™ Blunt Tip Open and Laparoscopic Sealer/Divider with Nano-coating device (Medtronic, Minneapolis, Minn, United States). An automatic cutting laparoscopic stapler was used to divide the renal vessels. Subsequently, the kidney was extracted by hand and cooled immediately.

Statistical Analysis

Data were analyzed by using SPSS 20 statistical software (SPSS Inc., Chicago, IL, USA). Categorical variables were reported as percentages, while continuous variables were reported as means and standard deviations. For continuous variables, group comparisons were analyzed using the by Kruskal-Wallis test, Student’s t-test or analysis of variance followed by Bonferroni posttests in the case that overall p value was significant. Categorical variables were compared with the chi-square test. Patient and graft survival rates were calculated by the Kaplan-Meier method, and the log rank test was used to compare the differences in survival.

GEREÇ VE YÖNTEMLER

Bu çalışma Helsinki Etik İlkeleri ve İyi Klinik Uygulamaları protokolüne göre yapılmış ve 06.01.2021 tarihinde Medicana International Ankara Hastanesi Etik Kurulu tarafından incelenmiş ve onaylanmıştır (onay numarası: BSH-2020/18).

Tüm hastalar bu çalışmaya dahil olmayı kabul etti. Ağustos 2018 ile Ağustos 2020 arasında laparoskopik donör nefrektomi (LDN) uygulanan toplam 200 hasta çalışmaya dahil edildi. Tüm ameliyatlar aynı cerrah tarafından aynı teknikle yapıldı. Yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi (VKİ), tahmini kan kaybı (TKK), cerrahi süreler ve postoperatif kan ve drenaj sıvısı kreatinin değerleri gibi hasta değişkenlerinin tümü ölçüldü ve kaydedildi.

Tüm donör adaylarına ameliyat öncesi üreter anatomisinin yanı sıra böbrek damarlarının belirlenmesi için bilgisayarlı tomografi anjiyografisi yapıldı.

LDN Tekniği2

Donörün pozisyonu tüm olgularda lateral dekübitti. Olguların tümü Sozener² tarafından tanımlanmış teknik ile ameliyat edildi. İlk trokar peri-umbilikal olarak yerleştirildi ve batın karbondioksit ile şişirildi. Bir video-endoskop girildi ve daha önce Ratner ve ark.³ tarafından tarif edildiği gibi üç ila dört ek trokar yerleştirildi. Sağ veya sol kolon, karın yan duvarından diseke edildi ve mediyal olarak hareket ettirildi. Gerota fasyası açıldı ve böbrek çevredeki bağ dokusundan diseke edildi. Böbrek damarları ve üreter diseke edildi. Daha sonra, 6-8 cm’lik bir Pfannenstiel insizyonu yapıldı. Üreter, iliak damarın altından kesişme noktasına kadar kesildi, mühürlendi ve LigaSure™ Kör Uçlu Açık ve Laparoskopik Sealer/Divider ve Nano-kaplama cihazı (Medtronic, Minneapolis, Minn, Birleşik Devletler) ile bölündü. Renal damarları bölmek için otomatik kesme laparoskopik zımba kullanıldı. Daha sonra böbrek elle çıkarıldı ve hemen soğutuldu.

İstatistiksel Analiz

Veriler SPSS 20 istatistik programı (SPSS Inc., Chicago, IL, ABD) kullanılarak analiz edildi. Kategorik değişkenler yüzde olarak, sürekli değişkenler ise ortalamalar ve standart sapmalar olarak rapor edildi. Sürekli değişkenler için, grup karşılaştırmaları Kruskal-Wallis testi, Student’s t-testi veya varyans analizi ve ardından genel p değerinin anlamlı olması durumunda Bonferroni son testleri kullanılarak analiz edildi. Kategorik değişkenler ki-kare testi ile karşılaştırıldı. Hasta ve greft sağkalım oranları Kaplan-Meier yöntemi ile hesaplandı ve sağkalımdaki farklılıkları karşılaştırmak için logrank testi kullanıldı.

RESULTS

Patient Demographic and Surgical Data

Among 200 live donors, 92 (46%) were male, and 108 (54%) were female. The mean patient age was 48.27 years. The mean BMI was 28.6. The left kidney in 79 (77.5%) cases and the right kidney in 23 (22.5%) cases were retrieved. The mean EBL was 80 milliliters (20-150). The mean surgical time of LDN was (30-86) minutes.

A single renal artery was encountered in 165 (82.5%) donors has a single renal artery, while 33 (16.5%) had double renal arteries. Three renal arteries were present only in 2 (1%) cases. Majority of the donors had a single renal vein (180 donors, 90%) and 20 (10%) donors had double renal veins. Division of renal artery and vein was performed by the single stapler technique described previous by Genc et al.⁴, Tokaç et al.⁵ and Sozener⁶ in 156 donors (78%). Stapling of multiple vessels separately was performed in 44 donors (22%). Minor accessory veins were either sealed by energy device or clipped.

Conversion to the open donor nephrectomy was not required in any operation. No postoperative surgical complication was observed.

Minor morbidities like delayed bowel movement and atelectasis were seen in some patients during postoperative stay but no interventions were necessary beyond simple modifications in treatment. Mean hospital stay time was 2.5±1.5 days. Main points were summarized in Table 1.

On the first postoperative day, creatinine measurement was performed from drainage collection, which was repeated on the second postoperative day. After the second creatinine level was recorded, the drain was taken out. Since we routinely monitor blood creatinine levels of donors postoperatively, we compared our results with drainage fluid creatinine levels. In all of the patients, the values were all within ranges of the blood creatinine levels, which was consistent with no urinary leak. We did not need to perform any further invasive test, like a cystography, to check for a leak.

DISCUSSION

Minimally invasive surgery techniques changed the approach to living donor operations drastically. Once considered as a big operation with debilitating effects on the early, mid-term to the patient, new techniques moved donor nephrectomy to the group of surgeries like cholecystectomy, and hernia repair.

While being minimally invasive and more comforting to the patient, safety of the operation and the preservation of the graft can never be compromised. For this purpose, most efficient devices must always be utilized. Sealing on main vessels, for example, should always be performed with appropriate vascular stapling devices. For sealing renal arteries, the use of titanium or hem-o-lok polymer clips (Teleflex Medical, PA, United States) are currently contraindicated for living donor nephrectomies.

When we designed the study, our first step was to review the literature for alternative methods of ureter sealing during minimally invasive nephrectomies. The extensive search revealed that although numerous papers were published on the techniques and results on the subject, ligation of ureter was not detailed in any of those studies^7-9. This is also consistent with the common knowledge that any physiologically normal vesicoureteral junction prevents backflow of urine.

Despite this common knowledge, almost all of the surgeons either ligate the ureteral stump or use hemoclips. This extra maneuver either adds to the time or increases the cost of the surgery. It may seem like an unimportant step but when you substitute this step with a simple sealing maneuver with a device, you already use during the procedure to both reduce the operative time and the cost, however minimum. Our results demonstrate that the use of energy devices for sealing vessels can be used safely and effectively for sealing distal ureter. Added the fact that the suggested maneuver is perfectly fast and easy, it can totally replace the standard ligating/clipping habit.

The guideline of European Association of Urology on transplantation defines ureteral stenosis as a common complication in recipients, with an incidence of 0.6-10.5%¹⁰. Early stenosis (within three months of surgery) is usually caused by surgical technique or compromised ureteral blood supply during surgery. Dinckan et al.¹¹ and Helfand et al.¹² suggested that, late stenosis (after >six months) is provoked by infection, fibrosis, progressive vascular disease and/or rejection. Although these factors are not related to the donors, the distal 3 cm part of the graft ureter is always resected to eliminate risk of thermal damage.

Study Limitations

This study has limitations in terms of comparing the suggested methods with other methods. Although not considered as a control group, conventional methods for sealing vascular structures and ureter have been firmly established with known and accepted success and failure rates.

TARTIŞMA

Minimal invaziv cerrahi teknikler, canlı donör operasyonlarına yaklaşımı büyük ölçüde değiştirmiştir. Bir zamanlar hasta için erken, orta vadede zayıflatıcı etkileri olan büyük bir ameliyat olarak kabul edilirken, yeni teknikler, donör nefrektomisini kolesistektomi ve fıtık onarımı gibi ameliyatlar grubuna taşıdı.

Minimal düzeyde invaziv olup hastayı daha rahatlatırken, operasyonun güvenliği ve greftin korunmasından asla taviz verilemez. Bu amaçla, her zaman en etkili cihazlar kullanılmalıdır. Örneğin; ana damarların mühürlenmesi her zaman uygun vasküler zımbalama cihazlarıyla yapılmalıdır. Renal arterleri mühürlemek için, titanyum veya hem-o-lok polimer klipslerin (Teleflex Medical, PA, ABD) kullanımı şu anda canlı donör nefrektomileri için kontrendikedir.

Çalışmayı tasarladığımızda, ilk adımımız minimal invaziv nefrektomiler sırasında alternatif üreter mühürleme yöntemleri için literatürü gözden geçirmekti. Kapsamlı araştırma, konuyla ilgili teknikler ve sonuçlar hakkında çok sayıda makale yayınlanmış olmasına rağmen, üreter ligasyonunun bu çalışmaların hiçbirinde ayrıntılı olmadığını ortaya koymuştur^7-9. Bu aynı zamanda fizyolojik olarak normal herhangi bir vezikoüreteral birleşme yerinin idrarın geri akışını engellediği bilgisiyle de tutarlıdır.

Bu yaygın bilgiye rağmen, neredeyse tüm cerrahlar ya üreteral güdüğü bağlar ya da hemoklip kullanır. Bu ekstra manevra, ameliyatın zamanını veya maliyetini artırır. Önemsiz bir adım gibi görünebilir, ancak bu adımı bir cihazla basit bir mühürleme manevrası ile değiştirdiğinizde, prosedür sırasında hem operasyon süresini hem de maliyeti en aza indirgemek için zaten kullanmış olursunuz. Sonuçlarımız, damarları mühürlemek için enerji cihazlarının kullanımının distal üreterin mühürlenmesinde güvenli ve etkili bir şekilde kullanılabileceğini göstermektedir. Mükemmel bir şekilde hızlı ve kolay olan önerilen manevra, standart bağlama/kırpma alışkanlığının tamamen yerini alabilir.

Avrupa Üroloji Derneği transplantasyon kılavuzuna göre, üreteral stenoz %0,6-10,5 insidansla alıcılarda yaygın bir komplikasyondur¹⁰. Erken darlık (ameliyattan sonraki üç ay içinde) genellikle cerrahi teknikten veya ameliyat sırasında üreteral kan beslemesinin bozulmasından kaynaklanır. Dinckan ve ark.¹¹ ve Helfand ve ark.¹² şunu önermektedir: Geç darlık (>altı ay sonra) enfeksiyon, fibroz, progresif vasküler hastalık ve/veya rejeksiyon ile tetiklenir.

Bu faktörler donörlerle ilgili olmasa da, termal hasar riskini ortadan kaldırmak için greft üreterin distal 3 cm’lik kısmı her zaman rezeke edilir.

Çalışmanın Kısıtlılıkları

Bu çalışmanın önerilen yöntemlerin diğer yöntemlerle karşılaştırılması açısından sınırlılıkları bulunmaktadır. Kontrol grubu olarak düşünülmemesine rağmen, damar yapılarının ve üreterin mühürlenmesine yönelik geleneksel yöntemler, bilinen ve kabul edilen başarı ve başarısızlık oranları ile sağlam bir şekilde oluşturulmuştur.

CONCLUSION

To sum up; laparoscopic nephrectomy for transplantation, benign or oncological purposes can be safely and effectively performed. Electro sealing devices are safely and effectively used for vessel sealing but sealing of ureter has not been discussed in the literature. Results of the large group of patients in this study demonstrate the efficiency and ease of use of electro sealing devices for this purpose.