ABSTRACT

Aim:

The purpose of this study was to look into the effects of puerarin (PR) on methotrexate (MTX)-induced hepatotoxicity in vitro.

Materials and Methods:

We designed our research with four groups in the AML-12 cell line: control, PR, MTX, and PR+MTX groups. Administered concentration levels to the cell lines were determined with the MTT test. To investigate oxidative stress, the expression levels of glutathione, superoxide dismutase, and catalase were determined with quantitative real-time-polymerase chain reaction (qRT-PCR) analysis. To evaluate the role of apoptosis pathways in MTX induced hepatotoxicity and the hepatoprotective effects of PR, gene expressions of caspase 3 (Cas-3), Cas-9, apoptotic protease activating factor-1, Bcl-2, Bax, p53, second mitochondria-derived activator of caspase/direct inhibitor of apoptosis-binding protein (smac/DIABLO), topoisomerase (Top) I, and Top II were investigated with qRT-PCR.

Results:

MTX impaired the antioxidant defense through SOD but elevated the expression of catalase and glutathione due to an increase in free radicals. In the PR+MTX group, SOD expression increased and catalase and glutathione expression decreased compared to the MTX group. Cas-9, Apaf-1, and Top I gene expression levels were reduced in group PR. In the group of PR+MTX, PR application increased the expression of Bax, p53, and smac/DIABLO while decreasing the expression of Bcl-2, which resulted in the elimination of damaged structures by apoptosis.

Conclusion:

PR alleviated the hepatotoxicity caused by MTX with its antioxidant effects and positive effects on apoptosis pathways. However, different dose studies are needed because PR could not prevent double-strand damage in DNA due to MTX and there is an increase in Top I expression in the PR group.

INTRODUCTION

Cancer, which is the second-leading cause of death in the world, is a heterogeneous disease characterized by irreversible disruption of cellular homeostasis and function. Cancer treatment choices include surgery, chemotherapy, radiation, and palliative care¹. Chemotherapy is the use of chemotherapy medications to cure cancer. Methotrexate (MTX) is an antineoplastic and immunosuppressive agent used for the treatment of different malignancies and autoimmune disorders such as psoriatic dermatomyositis and rheumatoid arthritis². MTX, a folate antagonist, affects nucleic acid synthesis by competitively inhibiting dihydrofolate reductase³.

Chemotherapeutic medicines, which are effective and commonly used cancer treatments, lead to cytotoxic side effects. Serious adverse effects such as hepatotoxicity, nephrotoxicity, testicular dysfunction, and cardiotoxicity have been documented in individuals receiving low-dose MTX². Alcohol intake, abnormal liver enzyme levels, a history of liver disease, and the presence of chronic disorders such as obesity, diabetes, and hyperlipidemia all raise the risk of MTX-induced hepatotoxicity⁴. MTX is known to raise blood aminotransferase levels, and long term MTX treatment has been related to the onset of fibrosis, fatty liver disease, and cirrhosis⁵. Although the mechanism of hepatotoxicity induced by MTX has not been fully understood, several recent studies have proposed that oxidative stress and inflammation are key factors involved. Studies have indicated that an excess of reactive oxygen species and nitric oxide, coupled with insufficient antioxidant defenses, play a crucial role in the development of MTX-induced liver damage². Hence, it has been suggested that natural products possessing antioxidant and anti-inflammatory properties could potentially mitigate the hepatotoxicity caused by MTX². Puerarin (PR), an isoflavone glycoside, is the primary antioxidant present in Pueraria lobata, which is commonly used for treating liver illnesses in traditional Chinese medicine. Positive effects of PR on the liver have been found in various investigations. For example, PR demonstrated hepatoprotective effects in an experimental liver injury model induced with carbon tetrachloride in rats⁶. In another experimental study conducted on rats by Chen et al.⁷ (2013), the PR was reported to have repaired liver damage triggered with chronic alcohol consumption. Based on this knowledge, we also investigated the effects of PR on liver damage in the AML-12 cell line with MTX in our research, taking into consideration oxidative stress, apoptosis, and DNA damage.

The protective impact of PR on the hepatotoxic effects of MTX was examined in our research. Glutathione (GSH), catalase (CAT), and superoxide dismutase (SOD) enzymes, and genes encoding Caspase-3 (Cas-3), Caspase-9 (Cas-9), apoptotic protease activating factor-1 (Apaf-1), Bcl-2, Bax, p53, second mitochondria-derived activator of caspase/direct inhibitor of apoptosis-binding protein with low pI (smac/DIABLO), Topoisomerase I and II (Top I, Top II) proteins, were investigated. Thus, the interactions between the pathways implicated in apoptosis were investigated, as well as their impacts on nuclear gene expression.

GİRİŞ

Dünyada ikinci ölüm nedeni olan kanser, hücresel homeostazis ve fonksiyonun geri dönüşümsüz bozulmasıyla karakterize heterojen bir hastalıktır. Kanser tedavisi seçenekleri arasında ameliyat, kemoterapi, radyasyon ve palyatif bakım yer almaktadır¹. Kemoterapi, kanseri tedavi etmek için kemoterapi ilaçlarının kullanılmasıdır. Metotreksat (MTX), farklı malignitelerin ve psoriatik dermatomiyozit ve romatoid artrit gibi otoimmün bozuklukların tedavisinde kullanılan antineoplastik ve immünosüpresif bir ajandır². Bir folat antagonisti olan MTX, dihidrofolat redüktazı kompetitif olarak inhibe ederek nükleik asit sentezini etkiler³.

Etkili ve yaygın olarak kullanılan kanser tedavilerinden kemoterapötik ilaçlar sitotoksik yan etkilere yol açmaktadır. Düşük doz MTX alan kişilerde hepatotoksisite, nefrotoksisite, testis fonksiyon bozukluğu ve kardiyotoksisite gibi ciddi yan etkiler belgelenmiştir². Alkol alımı, anormal karaciğer enzim düzeyleri, karaciğer hastalığı öyküsü ve obezite, diyabet ve hiperlipidemi gibi kronik bozuklukların varlığı, MTX’in neden olduğu hepatotoksisite riskini artırır⁴. MTX’in kan aminotransferaz düzeylerini yükselttiği bilinmektedir ve uzun süreli MTX tedavisinin fibrozis, yağlı karaciğer hastalığı ve sirozun başlangıcı ile ilişkisi bulunmuştur⁵. MTX’in neden olduğu hepatotoksisitenin mekanizması tam olarak anlaşılmamasına rağmen, son zamanlarda yapılan bazı çalışmalar oksidatif stres ve enflamasyonun önemli faktörler olduğunu öne sürmektedir. Çalışmalar, aşırı reaktif oksijen türlerinin ve nitrik oksitin yetersiz antioksidan savunmayla birleştiğinde, MTX’in neden olduğu karaciğer hasarının gelişiminde önemli bir rol oynadığını göstermiştir². Bu nedenle antioksidan ve anti-enflamatuvar özelliklere sahip doğal ürünlerin, MTX’in neden olduğu hepatotoksisiteyi potansiyel olarak azaltabileceği öne sürülmüştür². Bir izoflavon glikozit olan puerarin (PR), geleneksel Çin tıbbında karaciğer hastalıklarının tedavisinde yaygın olarak kullanılan Pueraria lobata’da bulunan primer antioksidandır. Çeşitli araştırmalarda PR’nin karaciğer üzerindeki olumlu etkileri bulunmuştur. Örneğin; PR, sıçanlarda karbon tetraklorür ile oluşturulan deneysel bir karaciğer hasarı modelinde hepatoprotektif etkiler göstermiştir⁶. Chen ve ark.’nın⁷ sıçanlar üzerinde yaptığı bir başka deneysel çalışmada (2013), PR’nin kronik alkol tüketimiyle tetiklenen karaciğer hasarını onardığı bildirilmiştir. Bu bilgiden yola çıkarak araştırmamızda oksidatif stres, apoptoz ve DNA hasarını da dikkate alarak PR’nin MTX ile birlikte AML-12 hücre hattında karaciğer hasarına etkilerini araştırdık.

Araştırmamızda PR’nin MTX’in hepatotoksik etkileri üzerindeki koruyucu etkisi incelenmiştir. Glutatyon (GSH), katalaz (CAT) ve süperoksit dismutaz (SOD) enzimleri ve genleri kodlayan kaspaz-3 (Cas-3), kaspaz-9 (Cas-9), apoptotik proteaz aktive edici faktör-1 (Apaf-1), Bcl-2, Bax, p53, ikinci mitokondri türevli kaspaz aktivatör/düşük pI’li (smac/DIABLO) apoptoz bağlayıcı proteinin direkt inhibitörü ve Top I ve Top II proteinleri araştırıldı. Böylece apoptozda rol oynayan yolaklar arasındaki etkileşimler ve bunların nükleer gen ekspresyonu üzerindeki etkileri araştırıldı.

METARIALS AND METHODS

Groups

Our study consisted of 4 groups as the control group, PR group, MTX group, and PR+MTX group.

Chemicals

Eagle’s Minimum Essential Medium (EMEM) (320-026-CL), HAMS F 12 (318-010-CL), and trypsin/EDTA (325-542-EL) were purchased from Multicell (Wisent Bioproducts, St‐Bruno, QC, Canada). Dulbecco’s modified Eagle’s medium (DMEM) (320-026-CL), penicillin-streptomycin (Gibco 15070063), fetal bovine serum (FBS) (Gibco 26140079), and L-glutamine (Gibco 25030081) were supplied from Gibco (Thermo Fisher Scientific, Waltham, MA, USA). Thiazolyl Blue Tetrazolium Bromide (MTT) was taken from Biocompare (New York, USA). Dimethyl sulfoxide (DMSO) (Merck 67-68-5) and Phosphate buffered saline (PBS) (Merck 524650) were obtained from Merck-Millipore (Darmstadt, Germany). The PureLink RNA Mini Kit (121-830-18A) was taken from Invitrogen (Thermo Fisher Scientific, Waltham, MA, USA). SYBR Select Master Mix and high capacity cDNA reverse transcription kit (8368814) were supplied from Applied Biosystems (Thermo Fisher Scientific, Waltham, MA, USA).

The PR and MTX solutions were prepared in an aqueous solution containing 0.01% DMSO, and the PR+MTX mixture was prepared in a 1:1 ratio.

Cell Culture

AML-12 (alpha mouse liver 12) cells are hepatocytes isolated from the normal liver of a 3-month-old mouse. AML-12 (ATCC^®, CRL-2254^TM), 5% heat-inactivated FBS; nutrient medium contains 100 IU/mL penicillin, 10 mg/mL streptomycin and 1% L-glutamine, 1:1 ratio of EMEM, DMEM, HAMS F12 are seeded in flasks and they are placed in the incubator that contains 95% moisture and 5% CO₂ at 37 °C. Our study started in the 5^th passage and ended in the 12^th passage.

Dose Determination with MTT Method

180 µL AML-12 cells were seeded in 96 well plates to have 1x10⁶ cells in each well to determine IC₅₀ values of all groups to be used in the study. They were left to incubate for 24 hours to enable the cells to adhere onto the plate wells. All substances were administered to all groups except for the control group and doses are shown at Figure 1 (in a volume of 20 µL). Then, all groups were left in the incubator (37 °C, 5% CO₂) for 24 hours. An aqueous solution containing 0.01% DMSO was applied to the control group. Aqueous solutions of PR and MTX containing 0.01% DMSO were prepared. In a 1:1 (v/v) ratio, PR and MTX were combined. Each well received 20 μL of MTT (5 mg/mL) solution. To dissolve formazan crystals 200 µL of 0.01% DMSO were added after 3 hours. The absorption value was calculated using a microplate scanner at 492 nm (Thermo Scientific Multiskan Go). The control group was regarded 100% alive and the IC₅₀ dose was calculated by probit analysis. MTT test was run in four replicates in all groups.

RNA Isolation and cDNA Synthesis

AML-12 cells were seeded 3 times in culture plates to have 3x10⁶ cells in each well. After 24 hours, AML-12 cells were administered the chemical applications of the experimental groups at the dose of IC₅₀ for 24 hours. RNA was isolated (PureLink RNA Mini Kit) from the obtained cells. Concentrations and purity values of the obtained RNA samples were determined with nanodrop (NaNoQ OPTIZEN). cDNA synthesis was carried out from RNA samples (high capacity cDNA reverse transcription kit).

qRT-PCR Analysis

Quant Studio 6 Flex device of SYBR Select Master Mix was used for quantitative real-time-polymerase chain reaction (qRT-PCR) analysis of enzyme expressions of the cells associating with SOD, CAT, GSH and gene expressions of the cells associating with Cas-3, Cas-9, Apaf-1, Bax, Bcl-2, p53, smac/DIABLO, Top I, Top II. PCR conditions were determined as follows: 1 cycle was 2 minutes at 50 °C and 10 minutes at 95 °C, afterwards 50 cycles for denaturation were 15 seconds at 95 °C and 1 second at 60 °C for annealing and extension. mRNA expression levels were analyzed by comparative cycle threshold (2-ΔΔCt) method (User Bulletin 2, Applied Biosystems). To obtain a copy of the GSH gene sequences was selected “Nucleotide” from the National Center for Biotechnology Information. After that, relevant organism/gene name was entered in the search box, and FASTA was determined and the relevant genes were designed. Relative fold-changes in gene expression were calculated by comparing the experimental groups to the control group and were normalized to the expression of b-actin mRNA (Table 1).

Statistical Analysis

IC₅₀ value was calculated by applying probit analysis to percent viability data obtained by MTT test. After the application of the AML-12 cell line at IC₅₀ doses for 24 hours to the AML-12 cells, one-way ANOVA test and post-hoc Tukey were administered to the relative fold-change values of gene expressions. Values at p˂0.05 were accepted to be significant. Probit analysis and ANOVA test were done with Statistical Package for the Social Sciences 20 software (IBM).

GEREÇ VE YÖNTEMLER

Gruplar

Çalışmamız kontrol grubu, PR grubu, MTX grubu ve PR+MTX grubu olmak üzere 4 gruptan oluştu.

Kimyasallar

Eagle’s Minimum Essential Medium (EMEM) (320-026-CL), HAMS F 12 (318-010-CL) ve trypsin/EDTA (325-542-EL), Multicell’den (Wisent Bioproducts, St-Bruno, QC, Kanada) satın alındı. Dulbecco’nun modifiye Eagle medyumu (DMEM) (320-026-CL), penisilin-streptomisin (Gibco 15070063), fetal sığır serumu (FBS) (Gibco 26140079) ve L-glutamin (Gibco 25030081) Gibco’dan (Thermo Fisher Scientific, Waltham, MA, ABD) temin edildi. Tiazolil Mavi Tetrazolyum Bromür (MTT), Biocompare’den (New York, ABD) alındı. Dimetil sülfoksit (DMSO) (Merck 67-68-5) ve Fosfat tamponlu salin (PBS) (Merck 524650), Merck-Millipore’dan (Darmstadt, Almanya) elde edildi. PureLink RNA Mini Kiti (121-830-18A), Invitrogen’den (Thermo Fisher Scientific, Waltham, MA, ABD) alındı. SYBR Select Master Mix ve Yüksek Kapasiteli cDNA Reverz Transkripsiyon Kiti (8368814), Applied Biosystems’den (Thermo Fisher Scientific, Waltham, MA, ABD) sağlandı.

PR ve MTX çözeltileri %0,01 DMSO içeren sulu çözelti içerisinde, PR+MTX karışımı ise 1:1 oranında hazırlandı.

Hücre Kültürü

AML-12 (alfa fare karaciğeri 12) hücreleri, 3 aylık bir farenin normal karaciğerinden izole edilen hepatositlerdir. AML-12 (ATCC^®, CRL-2254^TM), %5 ısıyla inaktive edilmiş FBS; 100 IU/mL penisilin, 10 mg/mL streptomisin ve %1 L-glutamin içeren besin ortamı, 1:1 oranında EMEM, DMEM, HAMS F12 şişelere ekilir ve 37 °C’de %95 nem ve %5 CO₂ içeren inkübatöre yerleştirilir. Çalışmamız 5. pasajda başlayıp 12. pasajda sona erdi.

MTT Yöntemiyle Dozun Belirlenmesi

Çalışmada kullanılacak tüm grupların IC₅₀ değerlerini belirlemek için 96 kuyucuklu plaklara, her kuyucukta 1x10⁶ hücre olacak şekilde 180 µL AML-12 hücresi ekildi. Hücrelerin plaka kuyucuklarına yapışmasını sağlamak için 24 saat inkübasyona bırakıldılar. Kontrol grubu dışındaki tüm gruplara tüm maddeler uygulanmış olup, dozları Şekil 1’de gösterilmiştir (20 µL hacimde). Daha sonra tüm gruplar 24 saat süreyle inkübatörde (37 °C, %5 CO₂) bırakıldı. Kontrol grubuna %0,01 DMSO içeren sulu çözelti uygulandı. %0,01 DMSO içeren sulu PR ve MTX çözeltileri hazırlandı. 1:1 (v/v) oranında PR ve MTX birleştirildi. Her kuyucuğa 20 μL MTT (5 mg/mL) solüsyonu verildi. Formazan kristallerini çözmek için 3 saat sonra 200 μL %0,01 DMSO ilave edildi. Emilim değeri, 492 nm’de bir mikroplaka tarayıcı (Thermo Scientific Multiskan Go) kullanılarak hesaplandı. Kontrol grubunun %100 canlı olduğu kabul edildi ve IC₅₀ dozu probit analizi ile hesaplandı. MTT testi tüm gruplarda dört tekrarlı olarak yapıldı.

RNA İzolasyonu ve cDNA Sentezi

AML-12 hücreleri, her kuyucukta 3x10⁶ hücre olacak şekilde kültür plakalarına 3 kez ekildi. 24 saat sonra deney gruplarının kimyasal uygulamaları AML-12 hücrelerine IC₅₀ dozunda 24 saat süreyle uygulandı. Elde edilen hücrelerden RNA izole edildi (PureLink RNA Mini Kit). Elde edilen RNA örneklerinin konsantrasyonları ve saflık değerleri nanodrop (NaNoQ OPTIZEN) ile belirlendi. RNA örneklerinden (yüksek kapasiteli cDNA reverz transkripsiyon kiti) cDNA sentezi gerçekleştirildi.

qRT-PZR Analizi

SOD, CAT, GSH ile ilişkili hücrelerin enzim ekspresyonları ve Cas-3, Cas-9, Apaf-1, Bax, Bcl-2, p53, smac/DIABLO, Top I, Top II ile ilişkili hücrelerin gen ekspresyonlarının kantitatif gerçek zamanlı-polimeraz zincir reaksiyonu (qRT-PZR) analizi için SYBR Select Master Mix’in Quant Studio 6 Flex cihazı kullanıldı. PZR koşulları şu şekilde belirlendi: 1 döngü, 50 °C’de 2 dakika ve 95 °C’de 10 dakika, ardından denatürasyon için 50 döngü, 95 °C’de 15 saniye ve tavlama ve uzatma için 60 °C’de 1 saniyeydi. mRNA ekspresyon seviyeleri karşılaştırmalı eşik döngüsü (2-ΔΔCt) yöntemi (Kullanıcı Bülteni 2, Applied Biosystems) ile analiz edildi. GSH gen dizilerinin bir kopyasını elde etmek için Ulusal Biyoteknoloji Bilgi Merkezi’nden “Nükleotid” seçildi. Daha sonra ilgili organizma/gen adı arama kutusuna girilerek FASTA belirlenerek ilgili genler dizayn edildi. Deney grupları kontrol grubuyla karşılaştırılarak gen ekspresyonundaki rölatif kat değişimleri hesaplandı ve b-aktin mRNA ifadesine normalize edildi (Tablo 1).

İstatistiksel Analiz

MTT testi ile elde edilen canlılık yüzde verilerine probit analizi uygulanarak IC₅₀ değeri hesaplandı. IC₅₀ dozlarında AML-12 hücre hattının 24 saat süreyle AML-12 hücrelerine uygulanmasının ardından, gen ekspresyonlarının rölatif kat değişim değerlerine one-way ANOVA testi ve post-hoc Tukey uygulandı. P˂0,05’teki değerler anlamlı kabul edildi. Probit analizi ve ANOVA testi Statistical Package for the Social Sciences 20 yazılımı (IBM) ile yapıldı.

RESULTS

To evaluate the effect of PR, MTX, and the PR+MTX combination on the viability of AML-12 cell lines, we conducted MTT assays for a duration of 24 hours. MTT assay results indicated that exposure of the AML-12 cell line to different concentrations of PR, MTX, and the PR+MTX combination for 24 hours caused a reduction in cell viability that depended on the dose, as shown in Figure 1. IC₅₀ doses were determined as 3.28 µM in PR, 7.97 in MTX and 18.98 µM in PR+MTX.

PR administration significantly elevated SOD expression levels in comparison to the control group (p<0.0001). Although MTX administration led to a significant increase in SOD expression compared to the control group (p<0.01), it was significantly lower than in the PR group (p<0.0001). When compared to the PR group, the PR+MTX group had significantly lower SOD expression levels (p<0.0001). While there was no significant difference between the PR+MTX and MTX groups, SOD expression was higher in PR+MTX, as shown in Figure 2A.

Comparisons of CAT expression levels among the control, MTX, and PR groups revealed a statistically significant increase in CAT expression in the MTX group (p<0.0001). Compared to the control and PR groups, the PR+MTX group exhibited significantly higher levels of CAT expression (p<0.0001 and p<0.001, respectively), as shown in Figure 2B.

Statistical analysis of GSH expression levels revealed an increase in the MTX-administered groups compared to both the control and PR groups (p<0.0001). With respect to the control group, PR administration increased GSH expression levels (p<0.01), as shown in Figure 2C.

Cas-3 gene expression was higher in the PR (p<0.0001), MTX (p<0.05), and PR+MTX (p<0.0001) groups compared to the control group. When compared to the PR group, MTX administration significantly reduced Cas-3 gene expression (p<0.0001). Cas-3 gene expression was determined higher in the PR+MTX group than in the PR group (p<0.0001) (Figure 2D).

With MTX administration, Cas-9 gene expression increased significantly compared to the control group and PR group (p<0.0001). Although Cas-9 gene expression decreased in the PR+MTX group compared to the MTX group, that difference was not significant. Cas-9 gene expression was higher in the PR+MTX group than in the PR group (p<0.0001). When PR was administered alone, Cas-9 gene expression increased significantly compared to the control group (p<0.001) (Figure 2E).

In comparison to the control and PR groups, MTX administration significantly raised the Apaf-1 gene expression (p<0.0001). Although expression of Apaf-1 gene reduced in the PR+MTX group compared to the MTX group, that difference was not significant. Compared to the control and PR groups, Apaf-1 gene expression was higher in the PR+MTX group (p<0.0001) (Figure 2F).

Bax gene expression increased significantly with PR administration compared to the control group (p<0.0001). MTX administration decreased Bax gene expression compared to the PR group (p<0.0001). Bax gene expression in the PR+MTX group was higher compared to the control group (p<0.05), but significantly lower compared to the PR group (p<0.0001) (Figure 3A).

MTX administration significantly increased Bcl-2 expression compared to the PR group (p<0.001). Bcl-2 expression was significantly lower in the PR group compared to the control group (p<0.05) (Figure 3B).

PR and MTX administrations elevated p53 gene expression significantly compared to the control group. Statistical significance of that increase was determined as p<0.001 in the PR group and MTX group, and p<0.0001 in the PR+MTX group. Gene expression on p53 was found to be higher in the PR+MTX group than in the PR group and control group (p<0.0001) (Figure 3C).

PR administration increased smac/DIABLO gene expression level compared to the control group (p<0.0001). Expression of smac/DIABLO gene level in the PR+MTX group was significantly higher than in the control group (p<0.001). The smac/DIABLO gene expression level in the PR+MTX group was lower than in the PR group (p<0.0001). When PR was administered with MTX, the smac/DIABLO gene expression level was found to be higher than in the MTX group, although it was not statistically significant (Figure 3D).

Top I gene expression increased significantly with MTX administration compared to the control group and PR group (p<0.001 and p<0.05). Decrease in the expression of Top I was observed in the PR+MTX group compared to the MTX group, which was not found statistically significant. In the PR group, Top I gene expression was elevated when compared to the control group (p<0.01) (Figure 3E).

PR and MTX administrations increased Top II gene expression compared to the control group. Statistical significance of this increase was determined as p<0.01 in the PR group, p<0.001 in the MTX group, and p<0.0001 in the PR+MTX group. Top II expression was higher in the PR+MTX group than in the PR group (p<0.001) (Figure 3F).

DISCUSSION

According to our results, the PR administration has a protective effect against MTX-induced liver damage in vitro. Our study is the first to investigate the effects of PR on the development of MTX-related liver damage. Furthermore, our research retains its originality by casting light on the mechanisms underpinning MTX-caused liver damage.

SOD and CAT are antioxidant enzymes found in cells. SOD removes the superoxide anion by converting it to H₂O₂, which is reduced to H₂O by CAT. Previous research has revealed that MTX causes oxidative stress by reducing SOD levels³. In our study, while PR administration raised SOD expression by demonstrating an antioxidant effect, MTX administration significantly reduced SOD levels compared to the PR group. Supportively, according to literature, PR provides antioxidant and antiinflammatory activities in many diseases such as nervous system diseases, respiratory diseases, osteoporosis, and liver diseases¹³. In addition, PR alleviated renal damage in MTX induced experimental study¹⁴.

According to literature, when the amount of superoxide anion in the cell surpasses the detoxification capacity, CAT activity rises to enhance antioxidant defense and CAT contributes to GSH formation by raising GSH reductase activity¹⁵. It is also known that exposing cells to hydrogen peroxide enhances CAT function¹⁶. In our study, MTX administration increased the cell’s exposure to free radicals and increased CAT expression. PR administration with MTX attenuated this increase in CAT levels.

GSH is a tripeptide with a low molecular weight that acts as an antioxidant. When GSH combines with free radicals, it produces oxidized glutathione (GSSG) and other disulfides³. GSH levels could rise in response to elevated amounts of free radicals in order to avoid oxidative stress from causing disease^17-19. In the study, GSH levels were found to be significantly higher in the MTX group. This situation developed in response to the free radicals whose levels increased with MTX administration, and the cell was able to increase GSH levels, which had a protective effect against oxidative stress. High CAT expression in this group also contributed to increasing GSH levels¹⁵. In the PR+MTX group, depending on the protective effects of PR against oxidative stress, GSH levels were found to be lower than in the group administered MTX alone. When cells are continuously exposed to free radicals, their amounts may drop as a consequence of the conversion of reduced GSH to disulfides. In experimental studies on animals, it has been shown that MTX administration reduces the level of GSH in liver tissue. It is believed that GSH deficiency contributes to MTX-induced liver tissue injury³.

Apoptosis refers to the programmed cell death ensuring homeostasis in living organisms. In addition to genes, RNA, protein synthesis and energy also play a key role in regulating the apoptosis. It is known that abnormalities in the apoptotic pathway occur in many diseases, such as diabetes, infection, and tumor, which are affected by oxidative stress and inflammation. Both the internal (mitochondrial) and external pathways contribute to the development of apoptosis. DNA damage and hypoxia are intracellular signals that trigger apoptosis. Chemotherapeutic drugs, external factors such as radiation, and the activation of death receptors could be shown as the examples of extracellular signals²⁰. MTX induces apoptosis in various of tissues³. The apoptosis induced by MTX has a beneficial impact in cancer treatment by enabling cancer cells to be eliminated. However, abnormalities in apoptosis pathways could have negative impacts in a variety of organs, including the liver. For instance, the administration of MTX to rats has resulted in liver tissue damage through apoptosis mechanisms in a number of experimental investigations^3,21.

Caspases that activate each other in a proteolytic way are known as cysteine proteases. While Cas-9 is one of the initiator caspases, Cas-3 could be given as an example of effector caspase. They inactivate enzymes involved in DNA repair and replication²⁰. When a cell undergoes apoptosis, cytochrome-c release from the mitochondria rises. Cytochrome-c, Apaf-1, and ATP create a complex known as “apoptosome” in the cytosol. Cas-9 is activated by the apoptosome and Cas-3 is activated by Cas-9. Supportively, Apaf-1 and Cas-9 expression levels were detected to be elevated in the MTX group in our research. The fact that the expression level of Cas-3 was not high in this group indicates that the pathway has not progressed up to Cas-3. An experimental liver damage model generated with MTX administration in rats has demonstrated that MTX causes apoptosis in liver tissue by increasing Cas-9 and Cas-3 activity²². In our study, when PR was administered along with MTX, the decrease in both Apaf-1 and Cas-9 gene expression compared to the MTX group indicated the protective effect of PR on hepatotoxicity caused by MTX.

Proteins such as the Bcl-2 family, caspases, p53, and cytotome-c regulate apoptosis. The Bcl-2 family includes both proapoptotic and antiapoptotic proteins. One of the parameters we investigated in our study is that Bax has a proapoptotic effect, while Bcl-2 is one of the antiapoptotic proteins²⁰. In our study, PR administration along with MTX increased Bax gene expression compared to the control group and induced apoptosis of damaged structures. According to Chen et al.²³ (2012), PR treatment in ischemic pulmonary artery smooth muscle cells raised Bax levels, which in turn increased apoptosis. Recent research has demonstrated that isoflavones and flavone glycosides promote the production of the protein Bax, which contributes to the destruction of cancer cells^24,25.

In our study, as an indicator of cell damage, Bcl-2 gene expression levels elevated in the MTX group to prevent cell death. This result is supported by the fact reported in previous studies that in individuals with chronic hepatitis, Bcl-2 expression rises in paralel with blood transaminase levels²⁶. Furthermore, it has been determined that the Bcl-2 expression level is correlated with inflammation in the liver of patients with autoimmune hepatitis²⁷. Additionally, the increase in the Bcl-2 levels is involved in the hepatocarcinogenesis development²⁸. In a clinical research, it was found that Bcl-2 expression dropped with antiviral therapy in hepatitis patients²⁶. In our study, Bcl-2 gene expression was observed to be lower in the MTX+PR group than in the MTX group. P53 is a transcription element that gives cells the opportunity to fix damaged DNA. When the harm is irreparable, it induces apoptosis by raising the production of Bax and Apaf-1 while suppressing Bcl-2²⁰. In our study, p53 levels increased as a result of a defense mechanism against DNA damage in the PR+MTX group. The experimental hepatotoxicity model caused by acetaminophen in animals has shown that p53 has a protective impact against liver injury, which is consistent with our results^29,30.

Smac/DIABLO, a recently identified apoptosis protein inhibitor (IAP) binding protein, is released from mitochondria during apoptosis and potentiates apoptosis by attenuating IAPs inhibition on caspases³¹. In our research, we hypothesize that enhanced smac/DIABLO expression with PR administration has a protective impact on removing damaged structures. Bcl-2 reduces smac/DIABLO release³². The findings of our research show that Bcl-2 and smac/DIABLO transcript levels in the groups are inversely proportional.

DNA-topoisomerases are crucial enzymes in metabolism and regulation of DNA structure, including DNA replication, transcription, and chromosome segregation. Top I enzymes usually consist of a monomer and break the single strand of the DNA double helix. Top II enzymes with two or more subunits could break both of the double helix of DNA³³. The level of topoisomerases rises as a cellular response to various conditions that result in cellular damage, such as infection, inflammation, or oxidative stress³⁴. In our study, when PR was administered with MTX, the decrease in Top I level compared to the MTX group indicates that single strand damage in DNA is diminished. The increase in the Top I level in PR group indicates that the dose of PR applied is high for this cell. In our research, the amount of PR that was administered along with MTX was inadequate to repair the double strand of DNA damage. As a result, Top II level in the PR+MTX group was determined to be elevated.

TARTIŞMA

Sonuçlarımıza göre PR uygulamasının in vitro olarak MTX kaynaklı karaciğer hasarına karşı koruyucu etkisi vardır. Çalışmamız PR’nin MTX ile ilişkili karaciğer hasarı gelişimi üzerindeki etkilerini araştıran ilk çalışmadır. Ayrıca araştırmamız, MTX kaynaklı karaciğer hasarının altında yatan mekanizmalara ışık tutarak özgünlüğünü korumaktadır.

SOD ve CAT hücrelerde bulunan antioksidan enzimlerdir. SOD, süperoksit anyonunu H₂O₂’ye dönüştürerek uzaklaştırır ve bu da CAT tarafından H₂O’ya indirgenir. Önceki araştırmalar MTX’in SOD düzeylerini azaltarak oksidatif strese neden olduğunu ortaya çıkarmıştır³. Çalışmamızda PR uygulaması antioksidan etki göstererek SOD ekspresyonunu artırırken, MTX uygulaması PR grubuna göre SOD düzeylerini anlamlı düzeyde azalttı. Literatüre göre PR sinir sistemi hastalıkları, solunum hastalıkları, osteoporoz ve karaciğer hastalıkları gibi birçok hastalıkta antioksidan ve anti-enflamatuvar aktiviteyi sağlamaktadır¹³. Ayrıca PR, deneysel çalışmada MTX’in neden olduğu böbrek hasarını hafifletmiştir¹⁴.

Literatüre göre hücredeki süperoksit anyonu miktarı detoksifikasyon kapasitesini aştığında, CAT aktivitesi artarak antioksidan savunmayı güçlendirir ve CAT, GSH redüktaz aktivitesini arttırarak GSH oluşumuna katkıda bulunur¹⁵. Hücrelerin hidrojen peroksite maruz bırakılmasının CAT fonksiyonunu arttırdığı da bilinmektedir¹⁶. Çalışmamızda MTX uygulamasının hücrenin serbest radikallere maruziyetini ve CAT ekspresyonunu arttırdığı görüldü. MTX ile PR uygulaması CAT seviyelerindeki bu artışı hafifletti.

GSH, antioksidan görevi gören düşük molekül ağırlıklı bir tripeptittir. GSH serbest radikallerle birleştiğinde oksitlenmiş glutatyon (GSSG) ve diğer disülfitleri üretir³. Oksidatif stresin hastalığa neden olmasını önlemek için yüksek miktardaki serbest radikallere yanıt olarak GSH düzeyleri yükselebilir^17-19. Araştırmamızda GSH düzeylerinin MTX grubunda anlamlı derecede yüksek olduğu bulundu. Bu durum, MTX uygulamasıyla seviyeleri artan serbest radikallere tepki olarak gelişti ve hücre, oksidatif strese karşı koruyucu etkisi olan GSH seviyelerini artırabildi. Bu gruptaki yüksek CAT ekspresyonu aynı zamanda GSH düzeylerinin artmasına da katkıda bulunmuştur¹⁵. PR+MTX grubunda PR’nin oksidatif strese karşı koruyucu etkisine bağlı olarak GSH düzeylerinin, tek başına MTX uygulanan gruba göre daha düşük olduğu görüldü. Hücreler sürekli olarak serbest radikallere maruz kaldığında, indirgenmiş GSH’nin disülfidlere dönüşmesinin bir sonucu olarak bunların miktarları düşebilir. Hayvanlar üzerinde yapılan deneysel çalışmalarda MTX uygulamasının karaciğer dokusundaki GSH düzeyini azalttığı gösterilmiştir. GSH eksikliğinin MTX kaynaklı karaciğer dokusu hasarına etki ettiği düşünülmektedir³.

Apoptoz, canlı organizmalarda homeostazı sağlayan programlanmış hücre ölümünü ifade etmektedir. Apoptozun düzenlenmesinde genlerin yanı sıra RNA, protein sentezi ve enerji de anahtar rol oynamaktadır. Oksidatif stres ve enflamasyondan etkilenen diyabet, enfeksiyon ve tümör gibi birçok hastalıkta apoptotik yolaktaki anormalliklerin ortaya çıktığı bilinmektedir. Hem iç (mitokondriyal) hem de dış yolaklar apoptozun gelişimine katkıda bulunur. DNA hasarı ve hipoksi, apoptozu tetikleyen hücre içi sinyallerdir. Kemoterapötik ilaçlar, radyasyon gibi dış faktörler ve ölüm reseptörlerinin aktivasyonu hücre dışı sinyallere örnek olarak gösterilebilirler²⁰. MTX çeşitli dokularda apoptozu indükler³. MTX’in indüklediği apoptoz, kanser hücrelerinin yok edilmesini sağlayarak kanser tedavisinde faydalı bir etkiye sahiptir. Ancak apoptoz yolaklarındaki anormalliklerin karaciğer de dahil olmak üzere çeşitli organlarda olumsuz etkileri olabilir. Örneğin; bir dizi deneysel araştırmada MTX’in sıçanlara uygulanması, apoptoz mekanizmaları yoluyla karaciğer dokusu hasarına yol açmıştır^3,21.

Birbirlerini proteolitik şekilde aktive eden kaspazlara sistein proteazlar denmektedir. Cas-9 başlatıcı kaspazlardan biri iken efektör kaspaza örnek olarak Cas-3 verilebilir. DNA onarımı ve replikasyonunda rol oynayan enzimleri etkisiz hale getirirler²⁰. Bir hücre apoptoza uğradığında mitokondriden sitokrom-c salınımı artar. Sitokrom-c, Apaf-1 ve ATP, sitozolde “apoptozom” olarak bilinen bir kompleks oluşturur. Cas-9 apoptozom ile ve Cas-3 Cas-9 ile aktive edilir. Araştırmamızda MTX grubunda Apaf-1 ve Cas-9 ekspresyon düzeylerinin yüksek olduğu tespit edildi. Bu grupta Cas-3 ekspresyon düzeyinin yüksek olmaması yolağın Cas-3’e kadar ilerlemediğini göstermektedir. Sıçanlarda MTX uygulamasıyla oluşturulan deneysel karaciğer hasarı modeli, MTX’in Cas-9 ve Cas-3 aktivitesini artırarak karaciğer dokusunda apoptoza neden olduğunu göstermiştir²². Çalışmamızda, PR ile MTX birlikte uygulandığında hem Apaf-1 hem de Cas-9 gen ekspresyonunun MTX grubuna göre azalması, PR’nin MTX’in neden olduğu hepatotoksisiteye karşı koruyucu etkisine işaret etmektedir.

Bcl-2 ailesi, kaspazlar, p53 ve sitotom-c gibi proteinler apoptozu regüle ederler. Bcl-2 ailesi hem proapoptotik hem de antiapoptotik proteinleri içerir. Çalışmamızda araştırdığımız parametrelerden biri Bax’ın proapoptotik etkiye sahip olması, Bcl-2’nin ise antiapoptotik proteinlerden biri olmasıdır²⁰. Çalışmamızda MTX ile birlikte PR uygulaması, kontrol grubuna göre Bax gen ekspresyonunu artırdı ve hasarlı yapıların apoptozunu indükledi. Chen ve ark.’na²³ göre (2012), iskemik pulmoner arter düz kas hücrelerinde PR tedavisi Bax seviyelerini yükselterek apoptozu artırmıştır. Son araştırmalar, izoflavonların ve flavon glikozitlerin, kanser hücrelerinin yok edilmesine katkıda bulunan Bax proteininin üretimini desteklediğini göstermiştir^24,25.

Çalışmamızda hücre hasarının bir göstergesi olarak, MTX grubunda hücre ölümünü önleyecek şekilde Bcl-2 gen ekspresyon düzeylerinin yükseldiği görüldü. Bu sonuç, daha önce yapılan çalışmalarda rapor edilen, kronik hepatitli bireylerde kan transaminaz düzeylerine paralel olarak Bcl-2 ekspresyonunun arttığı bulgusuyla desteklenmektedir²⁶. Ayrıca otoimmün hepatitli hastaların karaciğerindeki enflamasyon ile Bcl-2 ekspresyon düzeyinin korele olduğu belirlenmiştir²⁷. Ek olarak, Bcl-2 düzeylerindeki artış hepatokarsinogenez gelişiminde rol oynamaktadır²⁸. Yapılan bir klinik araştırmada hepatit hastalarında antiviral tedavi ile Bcl-2 ekspresyonunun düştüğü tespit edilmiştir²⁶. Çalışmamızda MTX+ PR grubunda Bcl-2 gen ekspresyonunun MTX grubuna göre daha düşük olduğu görüldü. P53, hücrelere hasarlı DNA’yı onarma fırsatı veren bir transkripsiyon öğesidir. Hasar onarılamaz olduğunda Bcl-2’yi baskılarken Bax ve Apaf-1 üretimini artırarak apoptozu tetikler²⁰. Çalışmamızda PR+MTX grubunda DNA hasarına karşı bir savunma mekanizmasının sonucu olarak p53 düzeyleri arttı. Hayvanlarda asetaminofenin neden olduğu deneysel hepatotoksisite modeli, p53’ün karaciğer hasarına karşı koruyucu bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir ve bu da bizim sonuçlarımızla tutarlıdır^29,30.

Yakın zamanda tanımlanmış bir apoptoz protein inhibitörü (IAP) bağlayıcı proteini olan Smac/DIABLO, apoptoz sırasında mitokondriden salınır ve kaspazlar üzerindeki IAP inhibisyonunu hafifleterek apoptozu güçlendirir³¹. Araştırmamızda PR uygulamasıyla güçlendirilmiş smac/DIABLO ekspresyonunun hasarlı yapıların giderilmesinde koruyucu bir etkiye sahip olduğunu varsayıyoruz. Bcl-2 smac/DIABLO salınımını azaltır³². Araştırmamızın bulguları gruplarda Bcl-2 ve smac/DIABLO transkript düzeylerinin ters orantılı olduğunu göstermektedir.

DNA-Top’lar, DNA replikasyonu, transkripsiyonu ve kromozom segregasyonu dahil olmak üzere DNA yapısının metabolizmasında ve düzenlenmesinde önemli enzimlerdir. Top I enzimleri genellikle bir monomerden oluşur ve DNA çift sarmalının tek zincirini kırar. İki veya daha fazla alt üniteye sahip Top II enzimleri, DNA’nın her iki sarmalını da sarmalını da kırabilir³³. Top’ların düzeyi, enfeksiyon, enflamasyon veya oksidatif stres gibi hücresel hasara neden olan çeşitli koşullara hücresel yanıt olarak yükselir³⁴. Çalışmamızda MTX ile PR uygulandığında Top I düzeyinin, MTX grubuna göre azalması DNA’daki tek zincir hasarının azaldığını göstermektedir. PR grubunda Top I seviyesinin artması bu hücreye uygulanan PR dozunun yüksek olduğunu göstermektedir. Araştırmamızda MTX ile birlikte uygulanan PR miktarının çift zincirli DNA hasarını onarmada yetersiz kaldığı görüldü. Sonuç olarak PR+MTX grubunda Top II düzeyinin yüksek olduğu belirlendi.

CONCLUSION

Our research has clarified that PR could be effective in hepatotixicity of MTX, which is a widely used treatment option in various cancer diseases. PR mitigated the oxidative stress, abnormalities in apoptotic pathways, and DNA single strand damage in the liver tissue due to MTX administration. Our study would guide the experiments in animals and clinical studies. Since PR could not prevent double-strand DNA damage caused by MTX and there was an increase in Top I expression in the PR group, different dose studies are needed.