ÖZ
Amaç
Bu çalışmanın amacı, oto boyacıların mesleki risklerini, çalışma koşullarını, sağlık sorunlarını ve çalışan sağlığını korumaya yönelik uygulamalarını belirlemektir.
Gereç ve Yöntem
Araştırma, fenomenolojik yaklaşım temelinde tasarlanmış nitel bir çalışmadır. Çalışmaya toplam 13 oto boyacı dahil edilmiştir. Veriler, yüz yüze gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış ve derinlemesine görüşmeler aracılığıyla toplanmıştır.
Bulgular
Katılımcılar, başta kimyasal maddeler olmak üzere çeşitli mesleki risklere maruz kaldıklarını belirtmiştir. Uzun çalışma saatleri ile özellikle kış aylarında soğuk ortamlarda çalışma, ek mesleki riskler olarak ifade edilmiştir. En sık bildirilen sağlık sorunları solunum sistemi hastalıkları ve deri rahatsızlıklarıdır. Bulgular, mesleki eğitim faaliyetlerinin ve koruyucu uygulamaların yetersiz olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca katılımcılar, sanayi bölgelerinde yeni çırakların yetişmemesinin gelecekte nitelikli oto boyacı eksikliğine yol açacağına ilişkin endişelerini dile getirmiştir.
Sonuç
Oto boyacılarda gözlenen solunum ve dermatolojik sağlık sorunlarının büyük ölçüde kimyasal maruziyet ve yetersiz koruyucu uygulamalarla ilişkili olduğu görülmüştür. Bu bağlamda, risk farkındalığını artıran ve kişisel koruyucu ekipman kullanımını teşvik eden sistematik müdahalelere ihtiyaç bulunmaktadır.
Anahtar Kelimeler:
Çalışan güvenliği, güvenlik, oto boyası, kimyasal, mesleki
Kaynaklar
1İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. Avaible from: https://www.mevzuat.gov.tr/evzuat?MevzuatNo=16909&MevzuatTur=9&MevzuatTertip=5
2Automotive industry in Turkey - statistics & facts, 2025. Avaible from: https://www.statista.com/topics/10619/automotive-industry-in-turkey/?srsltid=AfmBOooXIF6TSeFLldsnX4DYi7jJWWGkRPp8g6Sf_jNqBcjDiujU5sSQ
3Bilir B. İş sağlığı ve güvenliği. Hacettepe Üniversitesi Yayınları. 2018;193-223.
4Öztürk U. Oto boya sektörü çalışanlarının toluen ve benzen maruziyet düzeyinin araştırılması. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanlık Tezi. 2016.
5Ojo TO, Onayade AA, Afolabi OT, Ijadunola MY, Esan OT, Akinyemi PA, et al. Work practices and health problems of spray painters exposed to organic solvents in Ile-Ife, Nigeria. J Health Pollut. 2020;10:201208.
6Saraçoğlu GV. Boya sanayinde ve boya ile uğraşan işyerlerinde çalışanlarda toksik maddeler kaynaklı görülebilen sağlık sorunları. MSG. 2014;14:51-9.
7Dos Reis Filho AP, Silveira MAD, Demarco NR, D’Arce LPG. Increased DNA damage, instability and cytokinesis defects in occupationally exposed car painters. In Vivo. 2019;33:1807-11.
8Nduka JK, Kelle HI, Amuka JO. Health risk assessment of cadmium, chromium and nickel from car paint dust from used automobiles at auto-panel workshops in Nigeria. Toxicol Rep. 2019;6:449-56.
9Aksoy O, Akbulut A. Bir otomotiv tesisinde boya kabininin otomasyonu ve boya prosesinin robot kullanılarak iyileştirilmesi. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji. 2020;8:245-61.
10Öztek Z. Public health theories and practices. Bireklam Arısı, Ankara, 2020;817-40.
11Turkiye Statistical Institute (TUİK). Motor Land Vehicles. Avaible from: https://veriportali.tuik.gov.tr/tr/press/49432
12Tekindal M, Uğuz Arsu Ş. A review on the scope and process of phenomenological approach as a qualitative research method. Beyond the Horizon of Scientific Journal. 2020;20:153-82.
13Baltacı A. Nitel araştırma süreci: nitel bir araştırma nasıl yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2019;5:368-88.
14Baltacı A. Nitel veri analizinde miles-huberman modeli. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2017;3:1-14.
15International Agency for Research on Cancer, (IARC). 2023 Agents Classified by the IARC Monographs. Avaible from: Volumes 1–135. https://monographs.iarc.who.int/agents-classified-by-the-iarc/
16Yılmaz B. The impact of breathing exercise training of painters working in automobile paint industry on respiratory functions, functional capacity, sleep and life quality. Master’s thesis. Hasan Kalyoncu University, Institute of Medical Sciences, Department of Physical Therapy and Rehabilitation. 2020.
17Baer KN. Respiratory. Carey N, Pope Jing Liu. In an introduction to interdisciplinary toxicology. Academic Press. 2020;1:179-90.
18Gupta PK. Solvents, gases, and vapors. In: Problem solving questions in toxicology: a study guide for the board and other examinations. 2020. p. 181-93.
19Laoye B, Olagbemide P, Ogunnusi T, Akpor O. Heavy metal contamination: sources, health impacts, and sustainable mitigation strategies with insights from nigerian case studies. F1000Res. 2025;14:134.
20GBD 2016 Occupational Carcinogens Collaborators. Global and regional burden of cancer in 2016 arising from occupational exposure to selected carcinogens: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2016. Occup Environ Med. 2020;77:151-9.
21Hossein Tehrani NHM, Alivand MS, Rashidi A, Rahbar Shamskar K, Samipoorgiri M, Esrafili MD, et al. Preparation and characterization of a new waste-derived mesoporous carbon structure for ultrahigh adsorption of benzene and toluene at ambient conditions. J Hazard Mater. 2020;384:121317.
22Vattanasit U, Sukchana J, Kongsanit S, Dumtip P, Sirimano V, Kongpran J. Toluene and heavy metals in small automotive refinishing shops and personal protection of the workers in Nakhon Si Thammarat, Thailand. J Environ Public Health. 2021;2021:8875666.
23Olusegun OA, Martincigh BS. Allergic contact dermatitis: a significant environmental and occupational skin disease. Int J Dermatol. 2021;60:1082-91.
24Andersson E, Sällsten G, Lohman S, Neitzel R, Torén K. Lung function and paper dust exposure among workers in a soft tissue paper mill. Int Arch Occup Environ Health. 2020;93:105-10.
25International Labour Office and United Nations Children’s Fund. Child Labour: Global estimates (2020). trends and the road forward. ILO and UNICEF. New York. 2021. License: CC BY 4.0. Avaible from: https://www.ilo.org/publications/major-publications/child-labour-global-estimates-2020-trends-and-road-forward?utm_source=chatgpt.com
26Guo T, Hai S, Ni Y, Xin Z, Xu Y. How and when negative mentoring experiences influence craftsmanship spirit in new apprentices: The roles of occupational identity and regulatory focus. Work. 2025;80:579-90.
