ÖZ
Amaç
Pulmoner emboli (PE) ve pulmoner arter sarkomu (PAS) benzer klinik semptomlarla ortaya çıkar, ancak patoloji ve tedavi açısından önemli farklılıklar gösterir. Klinik uygulamada doğru ayırıcı tanı koymak çok önemlidir, ancak zordur. Bu çalışma, PE ile PAS’ı ayırt etmede büyük dil modellerinin (LLM) tanısal etkinliğini değerlendirmek ve klinik karar destek araçları olarak potansiyellerini araştırmak amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem
PE veya PAS tanısı doğrulanmış 18 olgu, DeepSeek V3, Gemini Flash 2.5 ve ChatGPT-4o olmak üzere üç LLM kullanılarak değerlendirilmiştir. Modeller, temel klinik verilerle beslendikten sonra ileri görüntüleme ve tedavi bilgileriyle beslenmiştir. Giriş komutlarını standartlaştırmak için Rol-Hedef-Bağlam çerçevesi uygulanmıştır.
Bulgular
DeepSeek V3, ön tanı aşamasında PE’yi tespit etmede en yüksek doğruluğu elde ederken (%88,9), Gemini Flash 2.5 kesin aşamada PAS’ı tanımlamada en iyi performansı gösterdi (%22,2). ChatGPT-4o, sınırlı veri kullanılabilirliği koşullarında daha istikrarlı sonuçlar verdi.
Sonuç
LLM’ler, yapılandırılmış komutlar ve uzman gözetimi ile yönlendirildiğinde, PE’yi PAS’tan ayırt etmede destekleyici araçlar olarak umut vaat etmektedir. Nadir veya veri eksikliği olan senaryolarda kullanışlılıkları sınırlıdır. İnsan uzmanlığı ve LLM entegrasyonunu içeren hibrit bir model, tanı doğruluğunu ve klinik karar vermeyi geliştirmede en etkili görünmektedir.
Anahtar Kelimeler:
Pulmoner emboli, pulmoner arter sarkomu, büyük dil modelleri, tanı doğruluğu, klinik karar desteği
Kaynaklar
1Moore AJE, Wachsmann J, Chamarthy MR, Panjikaran L, Tanabe Y, Rajiah P. Imaging of acute pulmonary embolism: an update. Cardiovasc Diagn Ther. 2018;8:225-43.
2Liu Z, Fan L, Liang S, Wu Z, Huang H. A primary pulmonary artery sarcoma masquerading pulmonary embolism: a case report and literature review. Thromb J. 2024;22:4.
3Pu X, Song M, Huang X, Zhu G, Chen D, Gan H, et al. Clinical and radiological features of pulmonary artery sarcoma: a report of nine cases. Clin Respir J. 2018;12:1820-9.
4Wang Y, Rong C, Liu J, Liu X, Zhang W. Pulmonary arterial sarcoma: a case report. Medicine (Baltimore). 2024;103:e37194.
5Armitage RC. How do GPs want large language models to be applied in primary care, and what are their concerns? A cross-sectional survey. J Eval Clin Pract. 2025;31:e70129.
6Zaghir J, Naguib M, Bjelogrlic M, Névéol A, Tannier X, Lovis C. Prompt engineering paradigms for medical applications: scoping review. J Med Internet Res. 2024;26:e60501.
7Shen C, Xu W, Ouyang R. Primary pulmonary artery sarcoma complicated with pulmonary embolism and pulmonary tuberculosis: a case report and literature review. 2022;47:673-8.
8Jin T, Zhang C, Feng Z, Ni Y. Primary pulmonary artery sarcoma. Interact Cardiovasc Thorac Surg. 2008;7:722-4.
9Atahan C, Güral Z, Yücel S, Ağaoğlu F. Pulmonary artery intimal sarcoma: case report of a patient managed with multimodality treatment and a comprehensive literature review. Strahlenther Onkol Organ Dtsch Rontgengesellschaft Al. 2024;200:725-9.
10Zhao M, Nie P, Guo Y, Chen H. Pulmonary artery intimal sarcoma: a rare cause of filling defects in pulmonary arteries. Am J Med Sci. 2022;364:655-60.
11Terra RM, Fernandez A, Bammann RH, Junqueira JJM, Capelozzi VL. Pulmonary artery sarcoma mimicking a pulmonary artery aneurysm. Ann Thorac Surg. 2008;86:1354-5.
12Gao X, Xie A, Xiao W, Wei Z, Yu S. Pulmonary artery sarcoma misdiagnosed as pulmonary embolism. J Cardiothorac Vasc Anesth. 2024;38:2041-6.
13Chen PW, Liu PY. Pulmonary artery sarcoma mimicking pulmonary embolism. BMJ Case Rep. 2018;2018:bcr2018226999.
14Dörr A, Flörcken A, Bullinger L, Capper D, Deimling AV, Kaul D, et al. Thrombus or tumor? A case report of a rare sarcoma entity: intimal sarcoma of the pulmonary arteries. Mol Biol Rep. 2024;51:568.
15Gutiérrez A, Sauler M, Mitchell JM, Siegel MD, Trow TK, Bacchetta M, et al. Unresolved pulmonary embolism leading to a diagnosis of pulmonary artery sarcoma. Heart Lung. 2014;43:574-6.
16Yazgan C, Ertürk H, Taskin A. Unusual cause of filling defect in pulmonary artery: pulmonary artery sarcoma. Pan Afr Med J. 2020;35:41.
17Li X, Qi Q, Liang F, Zhang X, Dong S, Song B. Primary pulmonary artery sarcoma with deep vein thrombosis: a case report. Medicine (Baltimore). 2019;98:e15874.
18Weijmer MC, Kummer JA, Thijs LG. Case report of a patient with an intimal sarcoma of the pulmonary trunk presenting as a pulmonary embolism. Neth J Med. 1999;55:80-3.
19Pu X, Song M, Huang X, Zhu G, Chen D, Gan H, et al. Clinical and radiological features of pulmonary artery sarcoma: a report of nine cases. Clin Respir J. 2018;12:1820-9.
20Rosa S. Large language models for requirements engineering. [Master’s thesis]. Politecnico di Torino; 2025. Available from: https://webthesis.biblio.polito.it/35574/
21de Santana VF, Berger S, Machado T, de Macedo MMG, Sanctos CS, Williams L, Wu Z. Can LLMs recommend more responsible prompts? In: proceedings of the 30th International Conference on Intelligent User Interfaces (IUI ’25). New York: association for computing machinery. 2025:298-313.
22Rashidi F, Bilehjani E, Mousavi-Aghdas SA, Parvizi R. Massive primary pulmonary artery rhabomyosarcoma: a case report. Rom J Intern Med. 2024;62:67-74.
23Zitu MM, Le TD, Duong T, Haddadan S, Garcia M, Amorrortu R, et al. Large language models in cancer: potentials, risks, and safeguards. BJR Artif Intell. 2024;2:ubae019.
24Kim J, Podlasek A, Shidara K, Liu F, Alaa A, Bernardo D. Limitations of large language models in clinical problem-solving arising from inflexible reasoning. Sci Rep. 2025;15:39426.
25Saban M, Alon Y, Luxenburg O, Singer C, Hierath M, Karoussou Schreiner A, et al. Comparison of CT referral justification using clinical decision support and large language models in a large European cohort. Eur Radiol. 2025;35:6150-9.
