ÖZ

Amaç

Nörolojik semptomlarla başvuran yaşlı hastalarda acil nörogörüntüleme giderek daha sık kullanılmaktadır; ancak bu popülasyonda tanısal verim ve klinik sonuçlara ilişkin kanıtlar sınırlıdır. Bu çalışmada, yaşlı acil servis hastalarında bilgisayarlı tomografi (BT) ve manyetik rezonans görüntülemenin (MRG) tanısal performansı değerlendirilmiş, ayrıca görüntüleme bulguları ile birlikte Glasgow Koma skalası (GKS) skorunun prognostik önemi araştırılmıştır.

Gereç ve Yöntem

Bu retrospektif çalışmaya, Ocak-Mart 2025 tarihleri arasında üçüncü basamak bir acil servise travma dışı nörolojik semptomlarla başvuran ve beyin görüntülemesi yapılan, 65 yaş ve üzerindeki 743 hasta dahil edildi. Demografik özellikler, başvuru semptomları, GKS skorları, görüntüleme bulguları, hastaneye yatış durumu ve mortalite verileri analiz edildi. Anormal görüntüleme bulgularını ve klinik sonuçları öngören faktörler lojistik regresyon analizi ile değerlendirildi.

Bulgular

Çalışma grubunun ortalama yaşı 77,1±7,7 yıl olup hastaların %52,8’i erkekti. BT’de hastaların %20,7’sinde, MRG’de ise %36,1’inde anormal bulgu saptandı. En sık görülen patoloji serebrovasküler olaydı (BT: %12,0; MRG: %26,7). Anormal GKS (<15), anormal görüntüleme bulguları ile ilişkiliydi (BT: %28,5’e karşı %17,8; MRG: %46,7’ye karşı %33,1). Mortalitenin %1,3 olduğu ve yalnızca GKS’si anormal olan hastalarda görüldüğü belirlendi. Bilinç değişikliği bulunan hastalarda mortalite oranları görüntüleme bulgularına göre farklılık gösterdi: BT anormal %8,8, MRG anormal %14,0, BT normal %3,5 ve MRG normal %2,0. Anormal görüntüleme bulguları, belirgin derecede daha yüksek hastaneye yatış oranları (BT: %79,9’a karşı %20,9; MRG: %87,3’e karşı %24,5) ve artmış mortalite olasılığı ile ilişkili bulundu [BT: olasılık oranı (OR)=3,9, %95 güven aralığı (GA): 1,1-13,8; MRG: OR=11,0, %95 GA: 1,3-92,4].

Sonuç

MRG, nörolojik acillerle başvuran yaşlı hastalarda BT’ye göre daha yüksek tanısal verim sağlamıştır. Normal GKS, kısa dönem mortalite açısından güçlü bir negatif öngörücü olarak bulunmuştur. GKS’nin nörogörüntüleme bulguları ile birlikte değerlendirilmesi, etkili risk sınıflandırması yapılmasına olanak sağlamakta ve acil serviste klinik karar verme sürecini desteklemektedir. Bilinç değişikliği olan (GKS <15) hastalarda nörogörüntüleme ek prognostik değer sağlamış; mortalite riski normal görüntülemeden anormal görüntülemeye doğru kademeli olarak artmış ve en yüksek risk anormal MRG bulgusu olan hastalarda gözlenmiştir.