Yoğun Bakımda Sessiz Mücadeleler: Yoğun Bakım Hemşirelerinde Depresyonun Fonksiyonel Etkisi ve Belirleyicileri
PDF
Atıf
Paylaş
Talep
Özgün Araştırma
CİLT: 14 SAYI: 1
P: 58 - 64
Mart 2026

Yoğun Bakımda Sessiz Mücadeleler: Yoğun Bakım Hemşirelerinde Depresyonun Fonksiyonel Etkisi ve Belirleyicileri

Namik Kemal Med J 2026;14(1):58-64
Bilgi mevcut değil.
Bilgi mevcut değil
Alındığı Tarih: 08.11.2025
Kabul Tarihi: 23.12.2025
Online Tarih: 04.03.2026
Yayın Tarihi: 04.03.2026
PDF
Atıf
Paylaş
Talep

ÖZ

Amaç

Bu araştırma, yoğun bakım ünitesinde (YBÜ) görev yapan hemşirelerde depresyon belirtilerinin görülme sıklığını belirlemeyi; depresyon ile bireysel (yaş) ve mesleki (stres düzeyi, iş doyumu) değişkenler arasındaki ilişkileri incelemeyi; ayrıca Hasta Sağlık Anketi-9 (PHQ-9) ölçeğinin son maddesi aracılığıyla depresyonun günlük işlevsellik üzerindeki etkisini değerlendirmeyi amaçlamıştır.

Gereç ve Yöntem

Tersiyer düzeyde bir hastanede görev yapan YBÜ hemşireleri arasında tanımlayıcı kesitsel bir çalışma tasarımı kullanılmıştır. Veriler, PHQ-9, iş doyumu ölçeği ve algılanan stres ölçeğini içeren yapılandırılmış bir anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler tanımlayıcı istatistikler, korelasyon analizleri ve ki-kare testleriyle değerlendirilmiş; etki büyüklükleri Cramer’s V katsayısı ile hesaplanmıştır.

Bulgular

Katılımcıların %55,4’ünde orta ile şiddetli düzey arasında değişen depresif belirtiler saptanmıştır. Depresyon puanları ile yaş (r=-0,210, p=0,016), stres düzeyi (p<0,001, Cramer’s V =0,344) ve iş doyumu (p<0,001, Cramer’s V =0,297) arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. PHQ-9’un “fonksiyonel etki” maddesi değerlendirildiğinde, hemşirelerin %36,2’si depresyonun günlük yaşam ve mesleki işlevsellik üzerinde orta-şiddetli düzeyde olumsuz etki yarattığını bildirmiştir (p<0,001, Cramer’s V =0,484).

Sonuç

Yoğun bakım hemşirelerinde depresyon yaygın bir sorundur ve hem bireysel hem de mesleki etkenlerden etkilenmektedir. Depresyonun işlevsellik üzerindeki belirgin etkisi, hemşirelerin ruhsal durumlarının bütüncül biçimde değerlendirilmesi gereğini ortaya koymaktadır. Erken tanı ve stresle baş etme ile iş doyumunu artırmaya yönelik kurumsal girişimler, hem çalışanların psikolojik iyilik halini hem de verilen bakımın kalitesini geliştirebilir.

Anahtar Kelimeler:
Depresyon, yoğun bakım hemşireleri, PHQ-9, fonksiyonel bozulma, mesleki stres, iş memnuniyeti, mental sağlık

Kaynaklar

1
Gómez-Urquiza JL, De la Fuente-Solana EI, Albendín-García L, Vargas-Pecino C, Ortega-Campos EM, Cañadas-De la Fuente GA. Prevalence of depression in nurses: a systematic review and meta-analysis. J Clin Nurs. 2017;26:4137-46.
2
Pappa S, Ntella V, Giannakas T, Giannakoulis VG, Papoutsi E, Katsaounou P. Prevalence of depression, anxiety, and insomnia among healthcare workers during the COVID-19 pandemic: a systematic review and meta-analysis. Brain Behav Immun. 2020;88:901-7.
3
Mealer M, Jones J, Newman J, McFann KK, Rothbaum B, Moss M. The presence of resilience is associated with a healthier psychological profile in intensive care unit (ICU) nurses: results of a national survey. Int J Nurs Stud. 2012;49:292-9.
4
Zai GCM, Pachi A, Sikaras C, Melas D, Alikanioti S, Soultanis N, et al. Stress, anxiety and depressive symptoms, burnout and insomnia among Greek nurses post-pandemic. J Clin Med. 2025;14:1145.
5
Khamisa N, Peltzer K, Ilic D, Oldenburg B. Burnout and job satisfaction among nurses in intensive care units. Int J Environ Res Public Health. 2019;16:2067.
6
Kim JS, Kim YJ, Seo YS. Predictors of depressive symptoms among Korean nurses: a cross-sectional study. Int J Nurs Stud. 2020;104:103512.
7
Woo T, Ho R, Tang A, Tam W. Global prevalence of burnout symptoms among nurses: a systematic review and meta-analysis. J Psychiatr Res. 2020 Apr;123:9-20.
8
Xie N, Qin Y, Wang T, Zeng Y, Deng X, Guan L. Prevalence of depressive symptoms among nurses in China: a systematic review and meta-analysis. PLoS One. 2020;15:e0235448.
9
Bakker AB, Demerouti E. Job demands-resources theory: taking stock and looking forward. J Occup Health Psychol. 2017;22:273-85.
10
West CP, Dyrbye LN, Erwin PJ, Shanafelt TD. Interventions to prevent and reduce physician burnout: a systematic review and meta-analysis. Lancet. 2016;388:2272-81.
11
Kharatzadeh H, Alavi M, Mohammadi A, Visentin D, Cleary M. Emotional regulation training for intensive and critical care nurses. Nurs Health Sci. 2020;22:445-53.
12
Yıldız B, Kanan N, Öztürk H. Occupational stress and job satisfaction among nurses working in intensive care units in Turkey. Turk J Nurs Sci. 2022;14:250-8.
13
Bayrak NG, Uzun S, Kulakaç N. The relationship between anxiety levels and anger expression styles of nurses during COVID-19 pandemic. Perspect Psychiatr Care. 2021;57:1829-37.
14
Kroenke K, Spitzer RL, Williams JB. The PHQ-9: validity of a brief depression severity measure. J Gen Intern Med. 2001;16:606-13.
15
Kılınç M, Torun F. Turkish reliability and validity of the PHQ-9. Anadolu Psikiyatri Derg. 2020;21:505-14.
16
Tung YJ, Lo KKH, Ho RCM, Tam WSW. Prevalence of depression among nursing students: a systematic review and meta-analysis. Nurse Educ Today. 2018;63:119-29.
17
Labrague LJ. Pandemic-related stress, fear, and resilience among nurses: an integrative review. J Nurs Manag. 2021;29:1121-32.
18
Sampaio F, Sequeira C, Teixeira L. Depression, anxiety, and stress in nurses during the COVID-19 pandemic: the role of psychological resilience. Int J Environ Res Public Health. 2021;18:12509.
19
Azoulay É, Myatra SN, Heras La Calle G, Jaber S, Boulanger C, Demirkýran O, et al. Positive communication for decreasing burnout in intensive-care-unit staff: a cluster-randomized trial. Intensive Care Med. 2025;51:2031-41.
20
Liang L, Yuan T, Guo X, Meng C, Lv J, Fei J, et al. The path of depression among frontline nurses during COVID-19 pandemic: a fuzzy-set qualitative comparative analysis. Int J Ment Health Nurs. 2022;31:1239-48.
21
Zhang Y, Zhang C, Han XR, Li W, Wang Y. Mindfulness-based programs to improve mental health among ICU nurses: a randomized trial. J Nurs Manag. 2022;30:401-9.